Chương 441: Trịnh Bá khắc Đoạn Vu Yển
Chương 441/914
“Trong sách viết: Trịnh Bá khắc Đoạn Vu Yển. Đoạn không giữ phận làm đệ nên không xưng ‘đệ’; hai người như hai vua đối địch nên dùng chữ ‘khắc’; gọi Trịnh Bá mà không gọi Trịnh Trang Công, là để chê trách hắn ta dạy dỗ đệ đệ không nghiêm.”
Giảng đến đây, Thiếu sư nhìn thấy Ngũ hoàng tử khẽ nhếch môi, vẻ mặt lộ chút khinh miệt.
Thiếu sư hỏi:“Điện hạ, ngài có điều gì chưa hiểu sao?”
Ngũ hoàng tử nói:“Trịnh Trang Công có gì sai? Vậy mà lại bị chép vào sử sách, bị bút giả và hậu thế chê trách.”
Thiếu sư đáp:“Trịnh Trang Công hết lần này đến lần khác dung túng cho đệ đệ mình, đến khi sự việc không thể vãn hồi mới đem binh chinh phạt. Trong đó há chẳng có phần nuông chiều ư? Nếu sớm khuyên răn, sao đến nỗi huynh đệ tương tàn, mẫu tử bất hòa, khiến thiên hạ chịu họa.”
Hôm nay Ngũ hoàng tử tựa như uống phải thuốc cay, vừa mới cãi nhau với Cố Ngọc, giờ lại đấu khẩu cùng Thiếu sư.
Ngũ hoàng tử nổi giận nói:“Trịnh Trang Công vừa sinh ra đã bị mẫu thân Vũ Khương ghét bỏ, từ nhỏ không hề hưởng chút từ ái, thế mà vẫn lập được bá nghiệp một phương. Còn đệ đệ Cộng Thúc Đoạn, được mẫu thân thương yêu hết mực, lại không biết đủ, sinh lòng tham, mưu đoạt ngôi vua của Trịnh Trang Công, gây họa cho muôn dân.
Trịnh Trang Công nói hắn ‘bất nghĩa, bất mật, hậu tắc băng*’, có gì sai? Cộng Thúc Đoạn bị giết là do tự chuốc lấy, sao lại nói là ‘như hai vua nên dùng chữ khắc’? Một kẻ loạn thần tặc tử, cũng xứng gọi là ‘quân’ ư?”
(*Kẻ không có nghĩa, không giữ được bí mật, về sau tất sẽ diệt vong.)
Cố Ngọc nghe thế, bất giác nhìn sang Ngũ hoàng tử.
Đây là đoạn Xuân Thu phán luận về Trịnh Trang Công và Cộng Thúc Đoạn - khéo dùng bút pháp ẩn tỏ, đặt khen chê trong từng câu chữ.
Một chữ “Trịnh Bá” đã hạ thấp Trịnh Trang Công vì nuông chiều đệ đệ mình; một chữ “khắc” lại che đậy tội mưu phản của Cộng Thúc Đoạn, khiến chuyện ấy thành ra “hai vua tranh chiến”. Công Dương truyện còn nói: “Dùng chữ khắc, ấy là cái ác lớn của Trịnh Bá vậy.”
Từ xưa đến nay, sách sử chép chuyện này, tuy chê Cộng Thúc Đoạn là nghịch tử, song lại hạ thấp Trịnh Trang Công hơn, cho rằng chính vì Trang Công dung túng nên mới khiến Cộng Thúc Đoạn đi đến diệt vong.
Thiếu sư nghe Ngũ hoàng tử nói xong chỉ khẽ thở dài:“Điện hạ, Trang Công là huynh trưởng, vốn nên gánh trách nhiệm dạy dỗ thân đệ, vậy mà lại một mực dung túng…”
“Hoang đường!”
Ngũ hoàng tử cắt lời, giọng giận dữ:“Nếu đã là huynh thì phải dạy đệ, vậy mẫu thân của Trang Công là Vũ Khương há chẳng càng nên dạy dỗ con mình sao? Nhưng Vũ Khương vì khó sinh mà oán hận Trang Công, đặt tên cho ông ta là ‘Ngộ Sinh’, nghĩa là sinh ngược, rồi từ đó chán ghét, chỉ thương yêu Cộng Thúc Đoạn.
Mẫu thân còn không làm tròn trách nhiệm làm mẹ, lại đòi Trang Công làm tròn bổn phận làm huynh, chẳng phải nực cười sao? Cộng Thúc Đoạn tự tìm đường chết mà lại trách Trang Công không khuyên răn, Trang Công chẳng đáng thương lắm ư?”
Thiếu sư nhìn ánh mắt hừng hực của Ngũ hoàng tử, không nói được gì.
Hoặc đúng hơn, không phải không có lời mà là lời ấy không thể nói ra.
Ông chọn bài “Trịnh Bá khắc Đoạn Vu Yển” chính là muốn mượn chuyện huynh đệ tranh quyền ấy để khuyên Ngũ hoàng tử và Lục hoàng tử nên hòa thuận.
Thế nhưng Ngũ hoàng tử chỉ chăm chăm xét hành động, chẳng chịu tìm hiểu lòng người.
Thiếu sư khó xử, lẽ nào lại nói thẳng rằng: “Nếu sau này đệ đệ ngươi muốn đoạt ngôi, ngươi cứ để hắn tự chuốc họa rồi giết cho xong ư”?
Nói thế há chẳng trái với đạo luân thường sao?
Thiếu sư đành ngậm lời.
Ngũ hoàng tử thấy ông câm lặng, liền ngẩng cao đầu như gà trống thắng trận, liếc Cố Ngọc bằng ánh mắt khiêu khích.
Cố Ngọc hiểu rõ cơn giận trong lòng hắn.
Hai chữ “Ngộ Sinh” trong văn kia đã chạm đến nỗi đau sâu kín của Ngũ hoàng tử, khiến hắn đồng cảm với Trịnh Trang Công.
Trịnh Trang Công họ Cơ, tên là “Ngộ Sinh” nghĩa là sinh ngược, khó sinh.
Nếu đặt trong ngôn ngữ ngày nay, cái tên ấy chẳng khác gì “Cơ Khó Sinh”.
Thử nghĩ xem, khi giới thiệu: “Xin chào, ta là Cơ Khó Sinh, còn ngươi tên gì?” - há chẳng khiến người ta chấn động ư?
Một cái tên như vậy, người thường còn khó chấp nhận, huống chi là một vị quân vương.
Từ đó có thể thấy, mẫu thân ông ta chán ghét con đến mức nào.
Mà Ngũ hoàng tử cũng thế, bởi vì khi hắn chào đời, Hiếu Mẫn hoàng hậu khó sinh mà chết nên Hoàng thượng vừa yêu vừa hận hắn, chẳng màng dạy bảo, khiến tính nết dần trở nên bạo lệ.
Ngũ hoàng tử thấy Cố Ngọc im lặng, khí thế càng ngạo mạn, hỏi:“Cả trang sách toàn những lời đạo đức giả, giả nhân giả nghĩa. Đáng bị xé bỏ chính là nó chứ chẳng phải ta. Cố Ngọc, ngươi nói có đúng không?”
Cố Ngọc khẽ chỉnh lại:“Ngũ hoàng tử, xin xưng hô vi thần là Thiếu phó.”
Ngũ hoàng tử cố ý giễu cợt:“Thiếu phó, vậy ngươi nói xem, sách này có nên xé không?”
Cố Ngọc nhìn thẳng vào mắt hắn, điềm tĩnh nói:“Nên xé.”
Thiếu sư giật mình kêu lên:“Cố Thiếu phó, không được!”
Xuân Thu là kinh điển Nho gia, nếu để Ngũ hoàng tử xé đi, thiên hạ nho sinh át sẽ nổi giận mà công kích.
Ông cùng Cố Ngọc là thầy của hoàng tử, sao tránh được tội chứ?
Cố Ngọc khẽ đưa mắt ra hiệu cho Thiếu sư an tâm.
Ngũ hoàng tử tưởng chừng mình đã thắng, liền đưa sách cho Cố Ngọc:“Vậy thì mời Cố Thiếu phó tự tay xé bỏ thứ sách hại người này.”
Cố Ngọc đón lấy nhưng không động thủ, chỉ nói:“Tin hết sách chi bằng không đọc sách. Ngũ hoàng tử có thể tự mình suy xét và hiểu khác đi, ấy là điều đáng quý.”
Ngũ hoàng tử cười lạnh:“Ngươi tưởng chỉ cần nịnh vài câu là ta vui sao?”
Cố Ngọc vẫn điềm đạm:“Sách sử vốn do con người viết ra, đã là người thì có tình cảm, có khuynh hướng. Điện hạ không đồng tình với đánh giá trong sách, đó là lẽ thường.”
Ngũ hoàng tử hừ một tiếng:“Giả dối hết thảy! Một người như thế, chẳng lẽ ai đọc đến cũng phải bắt chước sao?”
Cố Ngọc đáp:“Điện hạ nói rất đúng. Nhưng sách này được tôn làm kinh điển, ắt có chỗ hay của nó, tiền nhân chép việc, lý lẽ sáng rõ, nhân vật sinh động, văn từ kín mà hiển, uyển mà biện, tinh mà nhu, giản mà thâm. Điện hạ có thể không phục lời chê Trang Công nhưng không thể không phục bút pháp này.”
Ngũ hoàng tử không nói được lời phản bác.
Cố Ngọc lại thong thả nói:“Điện hạ muốn xé sách cũng được, chỉ cần ngài có thể như Tả Khâu Minh xưa kia, viết lại đoạn lịch sử ấy cho hợp lý hợp tình. Không cần vượt qua ông ta, chỉ cần viết được tương đương thì dù có xé bỏ trang ấy trong Xuân Thu để thay bằng bài của điện hạ, cũng chẳng ai trách.”
Sắc mặt Ngũ hoàng tử thoắt chốc sầm lại.
Hắn có thể cãi lại quan điểm trong sách nhưng để viết lại toàn bộ cho hợp tình hợp lý, văn từ lưu loát thì nào có dễ? Huống chi Tả Khâu Minh là bậc thánh hiền, hắn nào dám tự ví.
Hắn cũng chẳng dám thật sự xé kinh điển, biết rõ tội xé sách Nho là đại bất kính, chỉ tổ tự rước họa.
Thật ra, hắn chỉ muốn gây chuyện với Cố Ngọc mà thôi.
Cố Ngọc hai tay dâng sách trở lại, giọng ôn hòa:“Ngũ hoàng tử kiến giải sâu sắc, mong ngài tiếp tục nghe giảng, thường xuyên phát biểu.”
Lời ấy vừa là khen, vừa là lối thoái.
Ngũ hoàng tử hừ lạnh, giật sách từ tay Cố Ngọc, ngồi xuống chỗ cũ.
Thiếu sư nhìn Cố Ngọc, ánh mắt tràn đầy khâm phục.
Dù Ngũ hoàng tử trong lòng nghĩ gì nhưng chỉ cần chịu ngồi lại, chịu nghe tiếp, thế đã là Cố Ngọc thắng rồi.